مخازن استوانه اي فولادي روزميني به طور گسترده در مجتمع هاي نفتي و از جمله انبارهاي نفت ايران به کار برده مي شوند. تجربه زلزله هاي گذشته در کشورهاي مختلف نظير ژاپن، ايالات متحده، ترکيه و غيره نشان مي دهد که اين گونه مخازن در مقابل حرکات نيرومند زمين در زلزله بسيار آسيب پذير بوده و مطالعات آسيب پذيري و مقاوم سازي آنها از اهميت ويژه اي برخوردار است. در اين مقاله رفتار لرزه اي 5 مخزن فولادي روزميني مهار نشده در يک مجتمع نفتي با نسبتهاي ارتفاع به قطر (H/D) مختلف مورد مطالعه قرار گرفته اند و انواع مودهاي آسيب شامل کمانش پافيلي، کمانش الماسي، آسيب ديدگي سقف در اثر نوسان سيال، لغزش، واژگوني، بلند شدگي کف و نشست نامتقارن با تحليل غيرخطي بررسي شده است. در اين مطالعات، علاوه بر ارزيابي ضوابط آيين نامه هاي معتبر از جمله API650 و ASCE، تحليل هاي استاتيکي، مودال، طيفي (خطي) و تاريخچه زماني (غيرخطي) نيز استفاده شده است. نتايج مطالعات موردي نشان مي دهد که با در نظر گرفتن ارتفاع آزاد سيال داخل مخازن (Free Board) برابر 13 درصد ارتفاع آنها، خطر آسيب ديدگي سقف از بين مي رود. همچنين مخازن با نسبت ارتفاع به قطر بزرگتر و يا مساوي با يک (H/D?1) ناپايدار مي باشند، ساير مودهاي آسيب مذکور در مورد مخازن مورد مطالعه حاکم نمي باشند.
كليد واژه: مخازن فولادي، آسيب پذيري، مقاوم سازي، کمانش پافيلي، کمانش الماسي